Από τα μπεζ πουλόβερ και τους καφέδες με μπαχαρικά μέχρι τον Ματίς και τους ζωγράφους που τόλμησαν να κάνουν τον ουρανό κόκκινο. Μήπως ήρθε η ώρα να ξαναβρούμε τα δικά μας χρώματα;
Άνοιξε το Instagram και πες μου τι εποχή έχουμε. Δεν χρειάζεται να κοιτάξεις ημερολόγιο. Θα το καταλάβεις από τις κολοκύθες, τις πλεκτές ζακέτες, τις κούπες με καφέ, τις κουβέρτες στον καναπέ και τα φύλλα που πέφτουν με κινηματογραφική ακρίβεια.
Καλώς ήρθες στον Οκτώβριο. Ή, για να είμαστε ακριβείς, στον Οκτώβριο όπως τον έχει φανταστεί το Instagram.
Έχει συγκεκριμένα χρώματα: καφέ, μπεζ, πορτοκαλί και λίγο μπορντό. Έχει συγκεκριμένες μυρωδιές: κανέλα, βανίλια και κολοκύθα. Έχει συγκεκριμένη μουσική, συγκεκριμένο φωτισμό και, κατά προτίμηση, ένα κερί που καίει δίπλα σε ένα βιβλίο.
Και κάπου εδώ προκύπτει μια απορία: Ποιος αποφάσισε ότι το φθινόπωρο πρέπει να μοιάζει παντού ίδιο;
Ο Οκτώβριος απέκτησε ενδυματολογικό κώδικα
Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να αγαπάς την κανέλα ή τα ζεστά πουλόβερ. Το παράξενο αρχίζει όταν μια προσωπική προτίμηση μετατρέπεται σχεδόν σε υποχρεωτική εποχική αισθητική.
Γιατί μπορεί ο δικός σου Οκτώβριος να έχει ακόμη κοντομάνικα, καφέ στην παραλία, ανοιχτά παράθυρα και μια βόλτα με ήλιο. Ειδικά στην Ελλάδα, όπου το φθινόπωρο δεν έχει πάντα την παραμυθένια ατμόσφαιρα μιας αμερικανικής ταινίας.
Κι όμως, βλέποντας ξανά και ξανά τις ίδιες εικόνες, αρχίζουμε να αισθανόμαστε ότι κάπως έτσι οφείλουμε να ζούμε την εποχή.
Δεν μας αρκεί να έρθει το φθινόπωρο. Πρέπει και να του μοιάζουμε.
Και τότε εμφανίζεται ο Ματίς!
Το 1905, στο Παρίσι, μια ομάδα ζωγράφων έκανε κάτι που σόκαρε το καλλιτεχνικό κοινό. Άρχισε να ζωγραφίζει τον κόσμο με χρώματα που δεν υπάκουαν στην πραγματικότητα.
Ο ουρανός μπορούσε να είναι κόκκινος. Ένα πρόσωπο πράσινο. Ένα τοπίο γεμάτο έντονες, απροσδόκητες αντιθέσεις.
Οι καλλιτέχνες αυτοί, ανάμεσά τους ο Ανρί Ματίς και ο Αντρέ Ντεραίν, συνδέθηκαν με τον φωβισμό, ένα κίνημα που απελευθέρωσε το χρώμα από την υποχρέωση να περιγράφει πιστά όσα βλέπουμε.
Δεν τους ενδιέφερε να ζωγραφίσουν τα πράγματα όπως «έπρεπε» να φαίνονται. Τους ενδιέφερε να εκφράσουν όσα ένιωθαν.
Και σκέφτομαι πόσο επίκαιρη μοιάζει αυτή η στάση σήμερα.
Όχι επειδή ο Ματίς είχε προβλέψει το Instagram, φυσικά. Αλλά επειδή μας θυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε: δεν υπάρχει ένας και μοναδικός σωστός τρόπος να βλέπεις τον κόσμο.
Μήπως ζούμε μέσα σε ένα τεράστιο αισθητικό πρότυπο;
Τα social δεν δημιούργησαν την ανάγκη μας να ανήκουμε κάπου. Την αξιοποίησαν όμως με εντυπωσιακό τρόπο.
Μια εικόνα μάς αρέσει. Τη μιμούμαστε. Την ανεβάζουμε. Τη βλέπουν άλλοι και κάνουν το ίδιο. Και σταδιακά, αυτό που ξεκίνησε ως μια όμορφη ιδέα γίνεται η κυρίαρχη εικόνα μιας ολόκληρης εποχής.
Το αποτέλεσμα; Χιλιάδες διαφορετικές ζωές που, τουλάχιστον στις οθόνες μας, μοιάζουν εκπληκτικά μεταξύ τους.
Κι εδώ βρίσκεται η πραγματική ειρωνεία: έχουμε περισσότερες δυνατότητες προσωπικής έκφρασης από ποτέ, αλλά συχνά επιλέγουμε τα ίδια χρώματα, τις ίδιες γωνίες λήψης και τις ίδιες μικρές τελετουργίες.
Βάλε λίγο φωβισμό στον Οκτώβριό σου
Ίσως, λοιπόν, να χρειαζόμαστε λίγη από την τόλμη εκείνων των ζωγράφων.
Να φορέσουμε φούξια αντί για καφέ. Να πιούμε έναν παγωμένο καφέ χωρίς να αισθανόμαστε ότι προδίδουμε την εποχή. Να στολίσουμε το σπίτι μας όπως μας αρέσει, ακόμη κι αν δεν ταιριάζει με κανέναν πίνακα έμπνευσης του Pinterest.
Και κυρίως, να μη θεωρούμε ότι μια στιγμή χρειάζεται να μοιάζει με δημοφιλή ανάρτηση για να είναι όμορφη.
Γιατί το φθινόπωρο δεν είναι φίλτρο, ούτε παλέτα χρωμάτων, ούτε συνταγή για καφέ.
Είναι μια εποχή που ο καθένας δικαιούται να ζει διαφορετικά.
Ο Οκτώβριος μπορεί να μυρίζει κανέλα και κολοκύθα. Μπορεί όμως να μυρίζει και θάλασσα, γιασεμί ή φρεσκοκομμένο γρασίδι.
Και αν ο Ματίς μάς έμαθε κάτι, είναι πως δεν χρειάζεται να ζητήσουμε την άδεια κανενός για να διαλέξουμε τα δικά μας χρώματα.
