Για χρόνια, το wellbeing βασίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στη θετική σκέψη. Ακούγαμε σταθερά ότι αν αλλάξεις mindset, αν δεις τα πράγματα αλλιώς, αν «δουλέψεις με τον εαυτό σου», θα νιώσεις καλύτερα. Ωστόσο, αυτό δεν είναι το πρώτο επίπεδο στο οποίο λειτουργεί το ανθρώπινο σύστημα.
Σήμερα, η νέα βάση του wellbeing είναι η κατανόηση και η ρύθμιση του νευρικού συστήματος.
Τι σημαίνει Nervous System Literacy
Ο όρος «Nervous System Literacy» περιγράφει την ικανότητα να κατανοούμε πώς αντιδρά το σώμα μας στο στρες, στην απειλή, στην υπερδιέγερση και στην ασφάλεια. Δεν αφορά διαγνώσεις ή θεραπεία. Αφορά βασική γνώση: πότε βρισκόμαστε σε κατάσταση εγρήγορσης, πότε σε κατάρρευση και πότε σε σύνδεση.
Η σύγχρονη νευροεπιστήμη δείχνει ότι πριν «σκεφτούμε», το σώμα έχει ήδη αποφασίσει αν είμαστε ασφαλείς ή όχι. Το αυτόνομο νευρικό σύστημα —συμπαθητικό και παρασυμπαθητικό— ρυθμίζει τον καρδιακό ρυθμό, την αναπνοή, την ένταση των μυών, την προσοχή και τη συναισθηματική διαθεσιμότητα. Όταν αυτό το σύστημα είναι απορρυθμισμένο, καμία θετική σκέψη δεν αρκεί.
Γιατί η θετική σκέψη δεν αρκεί
Μελέτες δείχνουν ότι το χρόνιο στρες διατηρεί τον οργανισμό σε κατάσταση “fight or flight”. Σε αυτή την κατάσταση:
– μειώνεται η πρόσβαση στη λογική σκέψη
– αυξάνεται η ευερεθιστότητα
– διαταράσσεται ο ύπνος
– δυσκολεύεται η συναισθηματική σύνδεση
Γι’ αυτό και το 2026 παρατηρείται ξεκάθαρη στροφή από το «σκέψου θετικά» στο «ρύθμισε πρώτα το σώμα σου».
Ρύθμιση: η λέξη-κλειδί
Η ρύθμιση του νευρικού συστήματος δεν είναι απλώς μια τεχνική χαλάρωσης. Είναι η ικανότητα να επιστρέφουμε σε μια κατάσταση σχετικής ασφάλειας μετά από διέγερση.
Πρακτικές με επιστημονική βάση περιλαμβάνουν:
– αργή, ρυθμική αναπνοή
– ήπια κίνηση (walking, stretching)
– περιορισμό των συνεχών ειδοποιήσεων
– σταθερές καθημερινές ρουτίνες
Οι πρακτικές αυτές επηρεάζουν άμεσα τον καρδιακό ρυθμό και τη μεταβλητότητά του, δείκτη που χρησιμοποιείται διεθνώς για την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας στο στρες.
Γιατί το 2026 μιλάμε γι’ αυτό
Η ανάγκη για ρύθμιση συνδέεται άμεσα με:
– τη μόνιμη ψηφιακή εγρήγορση
– την απουσία πραγματικών περιόδων ανάπαυσης
– την κοινωνική υπερφόρτωση
– τη διαρκή μετατόπιση των ορίων μεταξύ εργασίας και προσωπικού χρόνου
Ο οργανισμός δεν σχεδιάστηκε για συνεχή ενεργοποίηση. Και το σώμα αρχίζει να «μιλάει» — με εξάντληση, άγχος και δυσκολία συγκέντρωσης.
Από την αυτοβελτίωση στην κατανόηση
Η αυτοφροντίδα παύει να είναι project και γίνεται βασική δεξιότητα επιβίωσης. Το wellbeing δεν υπόσχεται πια ευφορία· υπόσχεται σταθερότητα. Και αυτή ξεκινά από την κατανόηση του ίδιου μας του νευρικού συστήματος.
