Τις τελευταίες μέρες διανύω μία δύσκολη περίοδο και σε μία στιγμή αναλαμπής, που κάποιο φως άρχισε να αχνοφαίνεται, η καλύτερη μου φίλη μου είπε: «Ποτέ δεν ξέρεις τι μπορείς να καταφέρεις μέχρι να αναγκαστείς να το κάνεις». Αυτή η φράση αντήχησε μέσα μου σαν καμπάνα. Ήταν η υπενθύμιση που χρειαζόμουν για να καταλάβω ότι η δύναμη δεν είναι κάτι που πάντα νιώθουμε, αλλά κάτι που ανασύρουμε από τα βάθη μας όταν οι συνθήκες δεν μας αφήνουν άλλη επιλογή.
Η ψυχολογία της Ανθεκτικότητας
Στην ψυχολογία, αυτό που περιέγραψε η φίλη μου ονομάζεται «Μετατραυματική Ανάπτυξη» (Post-Traumatic Growth). Είναι η φαινόμενο όπου οι άνθρωποι, αφού βιώσουν μια έντονα στρεσογόνα ή δύσκολη κατάσταση, ανακαλύπτουν νέες δυνατότητες, αλλάζουν προτεραιότητες και αποκτούν μια πρωτόγνωρη εσωτερική ισχύ. Όσο είμαστε στην «ασφάλεια» της καθημερινότητάς μας, λειτουργούμε με τον αυτόματο πιλότο. Χρησιμοποιούμε μόνο το 10% των ψυχικών μας αποθεμάτων. Όταν όμως έρθει το «αναγκαστείς», τότε ενεργοποιείται το υπόλοιπο 90%.
Η δύναμη της ανάγκης
Η ανάγκη είναι η μητέρα της εφεύρεσης, αλλά και η μητέρα της αυτογνωσίας. Σκεφτείτε τις ιστορίες ανθρώπων που ξεκίνησαν από το μηδέν, που επιβίωσαν από καταστροφές ή που έχτισαν αυτοκρατορίες αφού έχασαν τα πάντα. Αν τους ρωτούσατε πριν τη δυσκολία «θα μπορούσες να το κάνεις;», η απάντηση θα ήταν πιθανότατα «όχι». Η διαφορά είναι ότι η ζωή δεν τους ρώτησε. Τους έσπρωξε στο κενό και εκείνοι ανακάλυψαν ότι είχαν φτερά.
Όταν αναγκαζόμαστε να αντιμετωπίσουμε μια δυσκολία, συμβαίνουν τρία πράγματα:
-
Καταρρίπτονται οι περιοριστικές πεποιθήσεις: Το «δεν μπορώ» εξαφανίζεται, γιατί απλά πρέπει να μπορέσεις.
-
Απλοποιούνται οι προτεραιότητες: Στην κρίση, το περιττό φεύγει. Μένει μόνο η ουσία.
-
Ανακαλύπτουμε νέες δεξιότητες: Μαθαίνουμε να επιβιώνουμε, να διαπραγματευόμαστε, να υπομένουμε και να δημιουργούμε με τρόπους που δεν φανταζόμασταν.
Από το «Γιατί σε μένα;» στο «Τι μπορώ να κάνω;»
Η μετάβαση από το ρόλο του θύματος στο ρόλο του δημιουργού είναι το κλειδί. Στη δύσκολη περίοδο που διανύω, κατάλαβα ότι όσο ρωτάω «γιατί σε μένα;», μένω ακίνητη. Όταν όμως η ανάγκη με πίεσε να δράσω, η ερώτηση έγινε «πώς θα βγω από εδώ;».
Είναι αυτή η ιερή στιγμή που λες αναγκαστικά ναι στην πρόκληση, όχι επειδή είναι εύκολη, αλλά επειδή είναι απαραίτητη. Η φίλη μου είχε δίκιο. Μέχρι να βρεθείς με την πλάτη στον τοίχο, δεν ξέρεις πόσο δυνατά μπορείς να σπρώξεις για να τον γκρεμίσεις.
Η στρατηγική της ‘αναγκαστικής’ επιτυχίας
Στον επιχειρηματικό κόσμο, πολλές από τις μεγαλύτερες καινοτομίες γεννήθηκαν σε περιόδους κρίσης. Όταν οι δρόμοι κλείνουν, αναγκαζόμαστε να βρούμε νέες διόδους. Στην προσωπική μας ζωή συμβαίνει ακριβώς το ίδιο. Οι δυσκολίες είναι οι προκλήσεις της ψυχής μας προς νέες, ανεξερεύνητες πτυχές αυτοβελτίωσης.
Πώς να διαχειριστείς το «Πρέπει»
Αν βρίσκεσαι και εσύ σε μια ανάλογη φάση, θυμήσου τα εξής:
-
Μην φοβάσαι το σκοτάδι: Είναι το μέρος όπου ο εγκέφαλος αναγκάζεται να οξύνει τις αισθήσεις του.
-
Εμπιστεύσου το ένστικτό σου: Η ανάγκη το κάνει πιο κοφτερό από ποτέ.
-
Ζήτα βοήθεια: Όπως η φίλη μου μου έδωσε το φως με μια φράση, έτσι και εσύ δεν χρειάζεται να τα κάνεις όλα μόνος σου. Η δύναμη δεν είναι μόνο να αντέχεις, αλλά και να μοιράζεσαι.
Με λίγα λόγια…
Η ζωή δεν μας δίνει πάντα αυτό που θέλουμε, αλλά μας δίνει πάντα αυτό που χρειαζόμαστε για να εξελιχθούμε. Το «αναγκαστικά» είναι συχνά η μεγαλύτερη ευλογία σε μεταμφίεση. Είναι ο τρόπος του σύμπαντος να μας πει: «Είσαι πολύ καλύτερος από αυτό που νομίζεις. Ώρα να το αποδείξεις».
Σήμερα, λοιπόν, λέω ναι στην πρόκληση. Λέω ναι στη δύναμη που δεν ήξερα ότι είχα. Και σε σένα που διαβάζεις αυτές τις γραμμές και ίσως νιώθεις ότι πνίγεσαι: Μην φοβάσαι. Είσαι φτιαγμένος για να κολυμπάς στα βαθιά. Απλά περίμενες την κατάλληλη στιγμή για να αναγκαστείς να το κάνεις.
Tip of the Day: Κράτα ένα ημερολόγιο «μικρών νικών». Κάθε βράδυ, γράψε ένα πράγμα που κατάφερες σήμερα, ενώ νόμιζες ότι δεν θα μπορούσες. Στο τέλος της εβδομάδας, θα έχεις την απόδειξη ότι η δύναμή σου είναι απεριόριστη.
