Υπάρχουν άνθρωποι που ζητούν την ειλικρινή σου άποψη, αρκεί να συμπίπτει απολύτως με τη δική τους. Και κάπου εκεί ξεκινά μια από τις πιο παράξενες παρεξηγήσεις της ανθρώπινης επικοινωνίας.
«Θέλω να μου πεις ειλικρινά τι πιστεύεις».
Πολύ ωραία. Να σου πω.
«Ναι, αλλά πρόσεξε, θέλω την αλήθεια».
Εντάξει, κατάλαβα.
«Μη μου πεις αυτό που θέλω να ακούσω».
Μάλιστα!
Και κάπου εκεί κάνεις το τεράστιο λάθος να απαντήσεις πραγματικά.
Γιατί ξαφνικά η ατμόσφαιρα αλλάζει. Το χαμόγελο εξαφανίζεται. Το βλέμμα γίνεται λίγο πιο παγωμένο και ακολουθεί η αθάνατη φράση:
«Δεν περίμενα να το ακούσω αυτό από εσένα».
Συγγνώμη, να ρωτήσω κάτι;
Τη γνώμη μου ήθελες ή είχες οργανώσει μια μικρή προσωπική τελετή επιβεβαίωσης;
Πες μου τη γνώμη σου. Αρκεί να είναι η δική μου!
Το βλέπουμε παντού.
Μια φίλη σε ρωτά αν έκανε καλά που παραιτήθηκε. Ένας συνάδελφος θέλει να μάθει πώς σου φαίνεται η ιδέα του. Κάποιος ζητά τη γνώμη σου για μια απόφαση που έχει ήδη πάρει.
Κι εσύ προσπαθείς να απαντήσεις με ειλικρίνεια, ευγένεια και λίγη λογική.
Μόνο που ανακαλύπτεις ότι δεν συμμετέχεις σε συζήτηση. Συμμετέχεις σε εξέταση πολλαπλής επιλογής, όπου υπάρχει μία σωστή απάντηση και δεν σου την έχουν δείξει!
Αν συμφωνήσεις, είσαι υποστηρικτικός.
Αν διαφωνήσεις, είσαι αρνητικός.
Αν επισημάνεις ένα πρόβλημα, δεν χαίρεσαι με τη χαρά του άλλου.
Και αν τολμήσεις να πεις «εγώ θα το έκανα διαφορετικά», ετοιμάσου να εξηγήσεις πότε ακριβώς αποφάσισες να γίνεις εχθρός της ανθρωπότητας.
Λίγη υπερβολή; Ίσως. Αλλά καταλαβαινόμαστε.
Η ειλικρίνεια είναι υπέροχη. Μέχρι να μη μας βολεύει!
Μας αρέσει να πιστεύουμε ότι εκτιμούμε την αλήθεια.
Λέμε ότι θέλουμε ανθρώπους που δεν μας χαϊδεύουν τα αυτιά, που μας μιλούν ανοιχτά και που δεν φοβούνται να διαφωνήσουν.
Στην πράξη, όμως, δεν είναι πάντοτε εύκολο.
Γιατί όταν κάποιος διαφωνεί μαζί μας, δεν αμφισβητεί απαραίτητα μόνο μια απόφασή μας. Μερικές φορές αισθανόμαστε ότι αμφισβητεί την κρίση μας, την αξία μας ή ακόμη και το ποιοι είμαστε.
Και κάπως έτσι, μια απλή διαφορετική άποψη μετατρέπεται σε προσωπική υπόθεση.
Αντί να ακούσουμε τι μας λέει ο άλλος, αρχίζουμε να αναζητούμε τον τρόπο να του αποδείξουμε ότι κάνει λάθος.
Πολύ κουραστικό όλο αυτό. Και για τις δύο πλευρές.
Μήπως, τελικά, δεν θέλουμε συμβουλή αλλά παρέα στην απόφασή μας;
Εδώ υπάρχει και μια άλλη πλευρά που αξίζει να αναγνωρίσουμε.
Μερικές φορές δεν ζητάμε πραγματικά γνώμη. Ζητάμε ενθάρρυνση.
Έχουμε πάρει μια δύσκολη απόφαση, φοβόμαστε, αμφιβάλλουμε και θέλουμε έναν άνθρωπο να μας πει «προχώρα, είμαι μαζί σου».
Και ξέρεις κάτι; Είναι απολύτως θεμιτό.
Αρκεί να το λέμε!
«Δεν θέλω συμβουλή αυτή τη στιγμή. Θέλω λίγο κουράγιο».
Τι υπέροχα ξεκάθαρη κουβέντα!
Ο άλλος ξέρει τι χρειάζεσαι και δεν αναγκάζεται να παίξει τον ρόλο του συμβούλου, του δικαστή και του εμψυχωτή ταυτόχρονα.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν ζητάμε αντικειμενική κρίση, αλλά τιμωρούμε συναισθηματικά οποιονδήποτε δεν μας δίνει την επιβεβαίωση που περιμέναμε.
Οι άνθρωποι που διαφωνούν μαζί μας δεν είναι απαραίτητα απέναντί μας
Μια καλή σχέση δεν μετριέται από το πόσες φορές δύο άνθρωποι λένε «συμφωνώ».
Μετριέται και από το αν μπορούν να πουν «διαφωνώ» χωρίς να χαλάσει ο κόσμος.
Να συζητήσουν, να ακούσουν, να σκεφτούν. Ίσως να αλλάξουν γνώμη, ίσως και όχι.
Δεν χρειάζεται κάθε διαφορετική άποψη να έχει νικητή και ηττημένο.
Ούτε, φυσικά, η ειλικρίνεια να γίνεται δικαιολογία για αγένεια. Μπορείς να πεις κάτι δύσκολο με σεβασμό. Μπορείς επίσης να αναγνωρίσεις ότι δεν γνωρίζεις αρκετά για να κρίνεις.
Η ουσιαστική επικοινωνία δεν απαιτεί απόλυτη συμφωνία. Απαιτεί χώρο και για τον άλλον.
Και προσωπικά, όσο περνούν τα χρόνια, εκτιμώ περισσότερο τους ανθρώπους που μπορούν να ακούσουν κάτι διαφορετικό χωρίς να το αντιμετωπίσουν ως προσβολή.
Εκείνους που θα πουν «δεν το είχα σκεφτεί έτσι».
Που δεν χρειάζονται διαρκώς χειροκρότημα.
Που ξέρουν ότι μια διαφωνία δεν ακυρώνει μια σχέση.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα ρωτήσεις κάποιον «εσύ τι πιστεύεις;», κάνε πρώτα μια μικρή ερώτηση στον εαυτό σου:
Θέλω πραγματικά να μάθω;
Ή έχω ήδη αποφασίσει τι πρέπει να ακούσω;
Γιατί, αν έχεις έτοιμη την απάντηση, μη με ρωτάς τη γνώμη μου. Στείλε μου απλώς το κείμενο να σου βάλω ένα «συμφωνώ» από κάτω!
