“Οι σοφοί άνθρωποι, ακόμη κι αν καταργηθούν όλοι οι νόμοι, θα συνεχίσουν να ζουν ακριβώς το ίδιο…”

Καλημέρα SayYesser!!!

Με αφορμή τα όσα παρακολουθώ στην επικαιρότητα μου ήρθε η φράση “Οι σοφοί άνθρωποι, ακόμη κι αν καταργηθούν όλοι οι νόμοι, θα συνεχίσουν να ζουν ακριβώς το ίδιο…” Αν και πολλοί την αποδίδουν στον Αριστοφάνη, η ρήση αυτή έχει τις ρίζες της στη φιλοσοφική σκέψη του Αρίστιππου (ιδρυτή της Κυρηναϊκής σχολής) και αργότερα συναντάται σε διάφορες παραλλαγές. Όποιος κι αν είναι ο «πατέρας» της, η αλήθεια της παραμένει αφοπλιστική: η ηθική δεν είναι θέμα αστυνόμευσης, αλλά θέμα παιδείας και εσωτερικής συγκρότησης.

Η εσωτερική πυξίδα

Σκέψου το λίγο. Γιατί δεν βλάπτουμε τον διπλανό μας; Γιατί δεν κλέβουμε; Γιατί σεβόμαστε τον χώρο του άλλου; Για τους περισσότερους, η απάντηση είναι ο φόβος της τιμωρίας ή ο κοινωνικός έλεγχος. Για τον σοφό άνθρωπο όμως, ο νόμος δεν είναι ένας εξωτερικός καταναγκασμός, αλλά μια εσωτερική ανάγκη.

Ο σοφός δεν χρειάζεται το κράτος να του πει τι είναι δίκαιο. Έχει αναπτύξει έναν δικό του, απαράβατο κώδικα αξιών που βασίζεται στον σεβασμό, την αξιοπρέπεια και την αρμονία. Αν αύριο το πρωί εξαφανίζονταν όλα τα δικαστήρια και οι νόμοι του κόσμου, ο άνθρωπος με συγκροτημένη προσωπικότητα θα εξακολουθούσε να είναι έντιμος, ευγενής και δίκαιος. Όχι γιατί «πρέπει», αλλά γιατί δεν μπορεί να ζήσει διαφορετικά με τον εαυτό του.

Η ελευθερία της αρετής

Εδώ κρύβεται και η πραγματική ελευθερία. Ο άνθρωπος που εξαρτάται από τον νόμο για να φερθεί σωστά, είναι στην πραγματικότητα δέσμιος. Ο σοφός είναι ο μόνος πραγματικά ελεύθερος, γιατί η συμπεριφορά του δεν καθορίζεται από τις απειλές του συστήματος, αλλά από την ελεύθερη βούλησή του να πράττει το αγαθό.

Στην εποχή μας, όπου συχνά ψάχνουμε «παραθυράκια» στους νόμους για να δικαιολογήσουμε τις πράξεις μας, η φράση αυτή μας θυμίζει ότι η ποιότητα μιας κοινωνίας δεν κρίνεται από το πόσο αυστηροί είναι οι νόμοι της, αλλά από το πόσο ενσυνείδητοι είναι οι πολίτες της.

Η σημασία της παιδείας

Αν θέλουμε έναν καλύτερο κόσμο, η λύση δεν είναι η προσθήκη περισσότερων σελίδων στον αστικό ή ποινικό κώδικα. Η λύση είναι η επένδυση στην παιδεία που διαμορφώνει χαρακτήρες. Όταν ο άνθρωπος μαθαίνει να σκέφτεται, να συμπάσχει και να αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του, ο νόμος γίνεται περιττός.

Tip of the Day: Η ακεραιότητα είναι αυτό που κάνεις όταν δεν σε βλέπει κανείς και όταν δεν υπάρχει καμία απειλή τιμωρίας. Σήμερα, δοκίμασε να κάνεις κάτι καλό, όχι επειδή επιβάλλεται, αλλά επειδή αυτός είναι ο άνθρωπος που επέλεξες να είσαι.