Πριν ξεκινήσουμε, ας συμφωνήσουμε σε έναν όρο: Glitch. Στην τεχνολογία, glitch είναι ένα στιγμιαίο σφάλμα στο σύστημα. Είναι εκείνα τα χρωματιστά τετραγωνάκια που εμφανίζονται για ένα δευτερόλεπτο στην οθόνη της τηλεόρασης ή το «κόλλημα» ενός application που σε πετάει έξω χωρίς λόγο. Δεν σημαίνει ότι το μηχάνημα κάηκε. Σημαίνει απλώς ότι ο κώδικας μπερδεύτηκε προσωρινά.
Τώρα, σκέψου το σώμα σου. Υπάρχει μια στιγμή –μικρή, σχεδόν αστεία– που φτερνίζεσαι και τα μάτια σου κλείνουν ακαριαία. Δεν το αποφασίζεις. Δεν το ελέγχεις. Απλώς συμβαίνει. Για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, ο οργανισμός σου πατάει pause. Σαν να κάνει screenshot την ύπαρξή σου. Αν προσπαθούσες να κρατήσεις τα μάτια σου ανοιχτά με τη βία, θα αποτύγχανες. Γιατί; Γιατί το λειτουργικό σου σύστημα έχει αποφασίσει πως εκείνη τη στιγμή, η προστασία των οφθαλμών σου από την πίεση του φτερνίσματος προέχει από τη δική σου συναισθηματική ή συνειδητή βούληση.
Και κάπου εκεί, αν το σκεφτείς λίγο παραπάνω, συνειδητοποιείς κάτι άβολο αλλά απίστευτα παρήγορο: Το σώμα μας δεν είναι το τέλειο, γυαλιστερό gadget που μας υποσχέθηκαν οι διαφημίσεις. Είναι γεμάτο μικρά, υπέροχα βιολογικά glitches.
Η μεγάλη παρεξήγηση: Το σώμα ως «Ρολόι»
Ζούμε στην εποχή της απόλυτης βελτιστοποίησης. Μετράμε τα βήματά μας, τις θερμίδες μας, τους κύκλους του ύπνου μας, τους καρδιακούς παλμούς σε κατάσταση ηρεμίας. Έχουμε εκπαιδευτεί να βλέπουμε το σώμα μας σαν μια μηχανή που πρέπει να αποδίδει γραμμικά. Αν κάτι δεν λειτουργεί αψεγάδιαστα, αν το «hardware» μας βγάλει ένα σφάλμα, θεωρούμε αμέσως ότι είναι «χαλασμένο».
-
Κουράστηκες μετά από μια ώρα δουλειάς; «Δεν έχεις αντοχή, χρειάζεσαι περισσότερα συμπληρώματα».
-
Ζαλίστηκες όταν σηκώθηκες από τον καναπέ; «Κάτι πάει πολύ στραβά με την πίεσή σου».
-
Το στομάχι σου «δένεται» κόμπο πριν από μια παρουσίαση; «Πρέπει να μάθεις να ελέγχεις το άγχος σου».
Κι όμως, τα περισσότερα από αυτά δεν είναι βλάβες. Είναι εξελικτικά κατάλοιπα. Είναι η ιστορία της επιβίωσής μας γραμμένη σε κύτταρα και νευρώνες. Το σώμα μας δεν σχεδιάστηκε για open space γραφεία με φώτα φθορίου, 10ωρα deadlines και ασταμάτητα push notifications. Σχεδιάστηκε για την επιβίωση στην άγρια φύση. Και αυτή η ασυμβατότητα μεταξύ του αρχαίου μας hardware και του σύγχρονου λογισμικού της ζωής μας, δημιουργεί τα glitches που τόσο πολύ μας τρομάζουν.
Το σώμα σου δεν ξέρει ότι ζούμε στο 2026
Η βιολογία μας είναι συντηρητική. Χρειάζεται χιλιάδες χρόνια για να αλλάξει μια γραμμή κώδικα, ενώ ο πολιτισμός μας αλλάζει μέσα σε μήνες. Το σώμα σου, λοιπόν, δεν έχει την παραμικρή ιδέα ότι το “urgent” email του αφεντικού σου δεν είναι τίγρης με κοφτερά δόντια. Για το νευρικό σου σύστημα, η απειλή είναι απειλή.
Γιατί ιδρώνουμε υπερβολικά όταν έχουμε τρακ; Γιατί κάποτε, η υπερθέρμανση κατά τη διάρκεια μιας μάχης ή μιας φυγής σήμαινε θάνατο. Το σώμα σου «προψύχεται» για να επιβιώσει, έστω κι αν εσύ απλώς κρατάς ένα μικρόφωνο σε μια κλιματιζόμενη αίθουσα.
Γιατί τινάζεσαι στον ύπνο σου (το γνωστό hypnic jerk); Γιατί ο εγκέφαλός σου, κάπου στο βαθύ ερπετικό του τμήμα, ακόμα φοβάται μήπως πέσεις από το δέντρο την ώρα που οι μύες σου χαλαρώνουν απότομα. Είναι ένα check ασφαλείας: «Είμαστε ακόμα σε σταθερό έδαφος;».
Γιατί ζαλίζεσαι όταν σηκώνεσαι; Γιατί η κυκλοφορία του αίματος και τα αντανακλαστικά των αγγείων σου φτιάχτηκαν για έναν οργανισμό σε διαρκή κίνηση, όχι για ένα σώμα που μένει ακίνητο σε μια καρέκλα για 8 ώρες και μετά απαιτεί από την καρδιά να αψηφήσει τη βαρύτητα σε κλάσματα δευτερολέπτου.
Δεν είναι ποίηση. Είναι βιολογία. Το σώμα σου κάνει λανθασμένες εκτιμήσεις κινδύνου. Είναι σαν ένας συναγερμός που χτυπάει δαιμονισμένα επειδή απλώς άνοιξες το παράθυρο να μπει λίγος αέρας. Δεν είναι σαμποτάζ. Είναι υπερπροστασία.
Όταν το σύστημα είναι «Ευαίσθητο»
Υπάρχουν άνθρωποι των οποίων το σώμα κάνει περισσότερα glitches από το μέσο όρο. Είναι αυτοί που ζεσταίνονται πιο εύκολα, που η πέψη τους επηρεάζεται από την παραμικρή αλλαγή διάθεσης, που οι παλμοί τους ανεβαίνουν μόνο και μόνο επειδή σκέφτηκαν κάτι έντονο.
Συχνά, αυτοί οι άνθρωποι νιώθουν ελαττωματικοί. Αισθάνονται ότι κουβαλάνε ένα «δύσκολο» σώμα. Όμως, στην πραγματικότητα, το αυτόνομο νευρικό τους σύστημα –αυτό που ρυθμίζει την πίεση, τη θερμοκρασία και τον καρδιακό ρυθμό– είναι απλώς πιο «συντονισμένο» στο περιβάλλον. Είναι ένα σύστημα υψηλής ευκρίνειας που πιάνει θόρυβο εκεί που άλλοι βλέπουν ησυχία. Το glitch εδώ δεν είναι λάθος, είναι υπερβολική πληροφορία.
«Δεν έχω κάτι, απλώς έτσι είμαι»
Πόσες φορές το έχεις ψιθυρίσει αυτό, σχεδόν απολογητικά, σε μια παρέα ή στη δουλειά; Σαν να ζητάς συγγνώμη που το hardware σου δεν είναι συμβατό με τους ρυθμούς της σύγχρονης παραγωγικότητας.
Όμως εδώ είναι η αλήθεια που δεν λέμε αρκετά: Το σώμα δεν είναι υποχρεωμένο να μας βολεύει. Είναι υποχρεωμένο μόνο να προσπαθεί να μας κρατήσει ζωντανούς. Και πολλές φορές, οι μέθοδοι που χρησιμοποιεί για να το πετύχει είναι άκομψες, άβολες ή και εντελώς ακατανόητες για τον σύγχρονο άνθρωπο.
Τα glitches δεν είναι ελάττωμα. Είναι ένδειξη ζωής. Είναι η απόδειξη πως μέσα σου τρέχει ένα πρόγραμμα εκατομμυρίων ετών που αρνείται να υποταχθεί στις επιταγές ενός excel. Το τέλειο σώμα δεν υπάρχει – υπάρχει μόνο το σώμα που προσπαθεί. Που μπερδεύεται. Που αντιδρά υπερβολικά. Που θυμάται φόβους που εσύ έχεις ξεχάσει, αλλά εκείνο τους φυλάει σαν κόρη οφθαλμού «για καλό και για κακό».
Η συμφιλίωση με το Glitch
Ίσως το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι το σώμα μας, αλλά οι παράλογες απαιτήσεις που έχουμε από αυτό. Του ζητάμε να αποδίδει γραμμικά 365 μέρες το χρόνο, να μην πονάει ποτέ (ή να το φιμώνουμε με ένα χάπι), να μην κουράζεται (ή να το «ξυπνάμε» με καφεΐνη).
Κι όταν το σώμα δεν συμμορφώνεται, το μισούμε. Το θεωρούμε προδότη. Αλλά αν το δεις αλλιώς; Αν το δεις σαν έναν παλιό, σοφό οργανισμό που προσπαθεί να επιβιώσει σε έναν κόσμο που άλλαξε πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούσε ο ίδιος να προσαρμοστεί;
Τότε τα glitches δεν μοιάζουν με αποτυχία. Μοιάζουν με την απόλυτη αλήθεια μας.
Το σώμα δεν ζητάει διόρθωση. Ζητάει κατανόηση. Δεν ζητάει λύσεις πανικού κάθε φορά που οι παλμοί ανεβαίνουν ή που το στομάχι διαμαρτύρεται. Ζητάει ένα πιο ήπιο βλέμμα. Μια ερώτηση αντί για κριτική: «Γιατί προσπαθείς να με προειδοποιήσεις;». Συχνά, πίσω από κάθε glitch, υπάρχει μια βαθιά ανάγκη που αγνοήσαμε. Ανάγκη για ξεκούραση. Για αλλαγή ρυθμού. Για όρια. Για παύση.
Κάθε φορά που νιώθεις το σώμα σου να μην «υπακούει», θυμήσου: Δεν είσαι μια προβληματική μηχανή. Είσαι ένα βιολογικό θαύμα που κουβαλάει μέσα του όλη την εμπειρία της ανθρωπότητας.
Το σώμα σου είναι ένας χάρτης από παλιές μάχες, κερδισμένες επιβιώσεις και ένστικτα που σε κράτησαν εδώ. Τα κολλήματά του είναι τα παράσημά του. Είναι η απόδειξη ότι είσαι φτιαγμένος από σάρκα, οστά και μνήμη – όχι από σιλικόνη και κώδικα.
Την επόμενη φορά που θα φτερνιστείς και θα κλείσουν τα μάτια σου, ή που θα νιώσεις την καρδιά σου να χτυπάει λίγο πιο γρήγορα χωρίς προφανή λόγο, μην απολογηθείς. Μην τρομάξεις. Χαμογέλα στο Hardware σου. Πες του «σε καταλαβαίνω».
