«Έλα, μην κάνεις έτσι!»
«Δες τη θετική πλευρά!»
«Εσύ είσαι δυνατός, θα τα καταφέρεις!»
«Εγώ να δεις τι έπαθα!»
Τέσσερις φράσεις που έχουμε πει ή ακούσει αμέτρητες φορές. Συνήθως με τις καλύτερες προθέσεις. Θέλουμε να βοηθήσουμε έναν άνθρωπο που περνάει δύσκολα, να του ανεβάσουμε τη διάθεση, να του δώσουμε κουράγιο.
Και χωρίς να το καταλάβουμε, μπορεί να τον κάνουμε να αισθανθεί ακόμη χειρότερα.
Γιατί υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να προσπαθείς να παρηγορήσεις κάποιον και στο να καταλαβαίνεις τι πραγματικά χρειάζεται.
«Θα μπορούσε να είναι χειρότερα!»
Αυτή η φράση πρέπει να έχει σπάσει κάθε ρεκόρ αποτυχημένης παρηγοριάς.
Χάνει κάποιος τη δουλειά του; «Τουλάχιστον έχεις την υγεία σου».
Χωρίζει; «Καλύτερα τώρα παρά αργότερα».
Περνάει μια δύσκολη περίοδο; «Σκέψου πόσοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερα προβλήματα».
Και λοιπόν;
Επειδή κάποιος άλλος δυσκολεύεται περισσότερο, πρέπει να σταματήσουμε να στενοχωριόμαστε;
Η σύγκριση δεν κάνει ένα πρόβλημα μικρότερο. Απλώς δημιουργεί την αίσθηση ότι δεν έχουμε δικαίωμα να μιλήσουμε γι’ αυτό.
Από ακροατής, πρωταγωνιστής!
Υπάρχει και μια άλλη αγαπημένη συνήθεια.
Κάποιος αρχίζει να μας εξηγεί τι του συνέβη και πριν ολοκληρώσει, πεταγόμαστε:
«Αχ, ξέρω ακριβώς πώς νιώθεις! Κι εγώ μια φορά…»
Και κάπως έτσι, η συζήτηση αλλάζει πρωταγωνιστή.
Ακολουθεί η δική μας ιστορία, με λεπτομέρειες, ανατροπές και συμπεράσματα. Ο άνθρωπος που ξεκίνησε να μιλάει για το πρόβλημά του έχει καταλήξει να ακούει το δικό μας.
Η πρόθεση μπορεί να είναι καλή. Θέλουμε να δείξουμε ότι έχουμε περάσει κάτι παρόμοιο.
Αλλά άλλο να μοιράζεσαι μια εμπειρία για να δείξεις κατανόηση και άλλο να καταλαμβάνεις ολόκληρη τη συζήτηση.
Η υποχρέωση να είσαι δυνατός
«Εσύ δεν έχεις ανάγκη. Είσαι βράχος!»
Ωραίο κομπλιμέντο. Μέχρι να γίνει βάρος.
Γιατί ο άνθρωπος που όλοι θεωρούν δυνατό συχνά αισθάνεται ότι δεν έχει περιθώριο να λυγίσει. Πρέπει να αντέχει, να βρίσκει λύσεις, να διατηρεί την ψυχραιμία του.
Και όταν αποφασίσει επιτέλους να μιλήσει για όσα τον δυσκολεύουν, ακούει για άλλη μία φορά πόσο δυνατός είναι.
Μήπως εκείνη τη στιγμή θα προτιμούσε απλώς να του επιτρέψουμε να μην είναι;
Το ίδιο ισχύει και για το περίφημο «μην είσαι τόσο ευαίσθητος». Δεν βοηθάμε κάποιον να διαχειριστεί αυτό που αισθάνεται αμφισβητώντας την αντίδρασή του.
Οι συμβουλές που έρχονται πριν από την ερώτηση
Και φυσικά, υπάρχει ο άνθρωπος που έχει λύση για τα πάντα.
Του λες ότι είσαι εξαντλημένος και σου εξηγεί πώς να οργανώσεις τον χρόνο σου.
Του λες ότι έχεις πρόβλημα στη δουλειά και σου παρουσιάζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης.
Του λες ότι στενοχωρήθηκες και σου αναλύει γιατί δεν αξίζει να ασχολείσαι.
Μέσα σε πέντε λεπτά έχει λύσει όλα τα προβλήματά σου. Θεωρητικά, τουλάχιστον.
Μόνο που δεν σε ρώτησε ποτέ αν ήθελες συμβουλή.
Η πιο απλή ερώτηση που ξεχνάμε
Το ενδιαφέρον είναι ότι για να στηρίξουμε κάποιον δεν χρειάζεται να έχουμε απαντήσεις για όλα.
Μπορούμε να ξεκινήσουμε με μια ερώτηση: «Θέλεις να το συζητήσουμε ή χρειάζεσαι τη βοήθειά μου σε κάτι συγκεκριμένο;»
Και μετά να ακούσουμε την απάντηση, χωρίς να διακόπτουμε για να καταθέσουμε τη δική μας εμπειρία.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνούμε με όλα ή να αποφεύγουμε κάθε συμβουλή. Σημαίνει ότι χρειάζεται πρώτα να καταλάβουμε τι ζητάει ο άνθρωπος απέναντί μας.
Γιατί το να έχεις κάτι να πεις δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και η κατάλληλη στιγμή να το πεις.
Και την επόμενη φορά που θα ετοιμαστούμε να πούμε «έλα, μην κάνεις έτσι», ας δοκιμάσουμε κάτι διαφορετικό.
Να αφήσουμε τον άλλον να τελειώσει αυτό που έχει να μας πει. Και -ίσως, για πρώτη φορά στη ζωή μας απλά ας τον ακούσουμε!
