Υπάρχει μια ερώτηση που διαρκεί μόλις τρία δευτερόλεπτα, αλλά έχει τη δύναμη να αλλάξει τον τρόπο που αντιδράς, σκέφτεσαι και αποφασίζεις. Δεν είναι motivational quote του TikTok, ούτε life hack κάποιου guru παραγωγικότητας. Είναι κάτι πολύ πιο απλό. Και ίσως γι’ αυτό λειτουργεί τόσο καλά.
Η ερώτηση είναι η εξής:
«Θα έχει σημασία αυτό σε μία εβδομάδα; Σε έναν χρόνο; Σε δέκα χρόνια;»
Αυτό ήταν.
Κι όμως, είναι εντυπωσιακό πόσες κακές αποφάσεις σταματούν ακριβώς εκεί.
Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παίρνουμε αποφάσεις με βάση την πραγματικότητα. Τις παίρνουμε με βάση το συναίσθημα της στιγμής. Με βάση τον θυμό, τον φόβο, την ανασφάλεια, τον εγωισμό ή τον πανικό που νιώθουμε εκείνη την ώρα.
Ένα μήνυμα που μας ενόχλησε.
Ένα email που μας έριξε τη διάθεση.
Μια απόρριψη.
Ένα οικονομικό λάθος.
Μια παρεξήγηση.
Ένα post που μας έκανε να συγκριθούμε με άλλους.
Και ξαφνικά, το μυαλό λειτουργεί σαν να τελείωσε ο κόσμος.
Το πρόβλημα είναι ότι ο εγκέφαλος λατρεύει το δράμα. Μεγεθύνει τα πάντα όταν είναι κοντά μας χρονικά. Γι’ αυτό κάτι μικρό μπορεί να μοιάζει καταστροφικό τη στιγμή που συμβαίνει.
Εκεί έρχεται αυτή η ερώτηση να βάλει φρένο.
Γιατί σε αναγκάζει να απομακρυνθείς νοητικά από το τώρα. Να σταματήσεις να σκέφτεσαι μόνο «πώς νιώθω αυτή τη στιγμή» και να αρχίσεις να σκέφτεσαι «τι πραγματικά είναι αυτό;».
Και συνήθως η απάντηση είναι αποκαλυπτική.
Όχι, δεν θα θυμάσαι σε δέκα χρόνια εκείνο το άβολο meeting.
Δεν θα έχει σημασία η ανόητη κουβέντα που σε εκνεύρισε σήμερα.
Δεν θα καθορίσει τη ζωή σου μια κακή αγορά, ένα άστοχο σχόλιο ή μια μέρα που όλα πήγαν στραβά.
Οι περισσότερες κρίσεις της ζωής μας δεν είναι τελικά κρίσεις. Είναι στιγμές που τις αντιμετωπίζουμε σαν να είναι μόνιμες.
Και κάπως έτσι κάνουμε τις μεγαλύτερες ζημιές:
- απαντάμε πάνω στα νεύρα μας,
- χαλάμε σχέσεις,
- παραιτούμαστε παρορμητικά,
- ξοδεύουμε χρήματα για να νιώσουμε καλύτερα,
- λέμε πράγματα που δεν εννοούμε,
- ή αφήνουμε μία κακή μέρα να μας πείσει ότι έχουμε κακή ζωή.
Η αλήθεια είναι ότι οι πιο ώριμοι άνθρωποι δεν είναι εκείνοι που δεν νιώθουν έντονα συναισθήματα. Είναι εκείνοι που δεν εμπιστεύονται τυφλά κάθε συναίσθημα της στιγμής.
Οι Στωικοί φιλόσοφοι το ήξεραν αυτό εδώ και χιλιάδες χρόνια. Ο Μάρκος Αυρήλιος έγραφε πως η δύναμη βρίσκεται στην οπτική μας. Στο πώς επιλέγουμε να δούμε αυτό που συμβαίνει. Γιατί τελικά δεν μας καταστρέφουν πάντα τα γεγονότα. Μας καταστρέφει η ερμηνεία που δίνουμε σε αυτά.
Κι εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό σημείο:
Δεν χρειάζεται να αδιαφορείς για όλα για να προστατεύσεις την ηρεμία σου. Δεν χρειάζεται να γίνεις ψυχρός ή «άνετος». Χρειάζεται απλώς να σταματήσεις να αντιμετωπίζεις κάθε μικρό πρόβλημα σαν το τέλος της ιστορίας.
Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «αυτό πονάει τώρα» και στο «αυτό θα καταστρέψει τη ζωή μου».
Το πρώτο είναι ανθρώπινο.
Το δεύτερο συνήθως είναι υπερβολή.
Κι ίσως αυτή να είναι τελικά μία από τις πιο σημαντικές δεξιότητες της ενήλικης ζωής: να μπορείς να βάζεις χρόνο ανάμεσα στο συναίσθημα και στην αντίδρασή σου.
Γιατί ο χρόνος κάνει κάτι μαγικό.
Δεν αλλάζει πάντα τα γεγονότα.
Αλλά σχεδόν πάντα αλλάζει τον τρόπο που τα βλέπεις.
Και όταν αλλάζει η οπτική, αλλάζουν και οι αποφάσεις.
Οπότε την επόμενη φορά που κάτι θα σου φαίνεται τεράστιο, καταστροφικό ή αφόρητο, κάνε μια παύση και ρώτα τον εαυτό σου:
«Θα έχει πραγματικά σημασία αυτό σε έναν χρόνο από τώρα;»
Μπορεί να είναι η ερώτηση που θα σε γλιτώσει από τη χειρότερη εκδοχή του εαυτού σου.
Quiz: Παίρνεις αποφάσεις με ψυχραιμία ή με το συναίσθημα της στιγμής;
Απάντησε με ΝΑΙ ή ΟΧΙ στις παρακάτω ερωτήσεις:
- Έχεις απαντήσει ποτέ άσχημα σε μήνυμα ή email και μετά το μετάνιωσες σχεδόν αμέσως;
- Όταν κάτι πάει στραβά, σκέφτεσαι συχνά ότι «όλα καταστρέφονται»;
- Έχεις πάρει αποφάσεις πάνω στα νεύρα, στον φόβο ή στην απογοήτευση;
- Μια κακή μέρα μπορεί να σου χαλάσει ολόκληρη την εβδομάδα;
- Σου είναι δύσκολο να δεις μια κατάσταση ψύχραιμα εκείνη τη στιγμή;
- Έχεις ξοδέψει χρήματα απλώς για να νιώσεις καλύτερα ψυχολογικά;
- Συχνά αγχώνεσαι για πράγματα που τελικά δεν είχαν μεγάλη σημασία;
- Νιώθεις ότι το μυαλό σου μεγεθύνει τα προβλήματα όταν πιέζεσαι;
- Σκέφτεσαι υπερβολικά τι είπαν ή τι έκαναν οι άλλοι;
- Στα δύσκολα, αντιδράς πρώτα και σκέφτεσαι μετά;
Αποτελέσματα
0–3 ΝΑΙ: “Ο Παρατηρητής”
Έχεις αρκετά καλή αίσθηση προοπτικής και δεν αφήνεις εύκολα τη στιγμή να σε παρασύρει. Ξέρεις ότι δεν αξίζουν όλα την ενέργεια και την ψυχική σου ηρεμία.
4–7 ΝΑΙ: “Ο Υπεραναλυτής”
Συχνά παρασύρεσαι από τη φόρτιση της στιγμής, όμως έχεις επίγνωση του τι συμβαίνει. Χρειάζεσαι απλώς λίγο περισσότερο «χρόνο» ανάμεσα στο συναίσθημα και στην αντίδραση.
8–10 ΝΑΙ: “Ο Άνθρωπος της Στιγμής”
Ζεις έντονα, σκέφτεσαι έντονα και πολλές φορές αντιδράς πριν προλάβεις να δεις την πλήρη εικόνα. Η καλή είδηση; Το να μάθεις να βάζεις προοπτική στα πράγματα μπορεί πραγματικά να αλλάξει τη ζωή σου.
