Για περισσότερο από μία δεκαετία, τα social media λειτουργούσαν σαν μια ατελείωτη βιτρίνα. Φωτογραφίες με τέλειο φωτισμό, βίντεο με επαγγελματικό μοντάζ, προσεκτικά σχεδιασμένα feeds και περιεχόμενο που έμοιαζε περισσότερο με διαφήμιση παρά με καθημερινή ζωή. Όμως, εδώ και καιρό βρισκόμαστε σταθερά σε μια πολύ διαφορετική κατεύθυνση. Το «unpolished content», δηλαδή το ακατέργαστο, αυθόρμητο και λιγότερο επεξεργασμένο περιεχόμενο, κερδίζει συνεχώς έδαφος.
Αυτό που κάποτε θεωρούνταν πρόχειρο, σήμερα συχνά θεωρείται πιο ελκυστικό από το τέλεια επιμελημένο περιεχόμενο. Τι μας συμβαίνει;
Κουραστήκαμε από την ψηφιακή τελειότητα
Ένας από τους βασικότερους λόγους είναι η κόπωση. Για χρόνια εκτεθήκαμε σε αμέτρητες εικόνες και βίντεο που έμοιαζαν σχεδόν εξωπραγματικά. Τα πάντα ήταν φωτεινά, τακτοποιημένα και αισθητικά άψογα.
Όταν όμως η τελειότητα γίνεται παντού παρούσα, παύει να εντυπωσιάζει. Αντί να ξεχωρίζει, αρχίζει να μοιάζει προβλέψιμη. Οι χρήστες έχουν μάθει να αναγνωρίζουν πότε ένα περιεχόμενο έχει σχεδιαστεί σχολαστικά για να τραβήξει την προσοχή τους και πολλές φορές αντιδρούν με αδιαφορία. Το ακατέργαστο περιεχόμενο σπάει αυτή τη μονοτονία. Δείχνει διαφορετικό μέσα σε έναν ωκεανό παρόμοιων εικόνων.
Η ανάγκη για αυθεντική ανθρώπινη επαφή
Ένας δεύτερος λόγος είναι η αναζήτηση αυθεντικότητας. Οι άνθρωποι είναι προγραμματισμένοι να αναζητούν στοιχεία που τους βοηθούν να καταλάβουν αν κάποιος είναι ειλικρινής. Μια μικρή αμηχανία, ένα γέλιο που δεν ήταν προγραμματισμένο, μια φράση που δεν ακούγεται τέλεια διατυπωμένη λειτουργούν ως ενδείξεις ότι πίσω από την οθόνη βρίσκεται ένας πραγματικός άνθρωπος.
Αντίθετα, όταν όλα μοιάζουν υπερβολικά τέλεια, ενεργοποιείται συχνά μια αίσθηση απόστασης. Ο θεατής νιώθει ότι παρακολουθεί κάτι κατασκευασμένο και όχι μια αυθεντική στιγμή.
Ο εγκέφαλος εμπιστεύεται περισσότερο το αυθόρμητο
Οι ψυχολόγοι γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι οι άνθρωποι τείνουν να εμπιστεύονται περισσότερο ό,τι φαίνεται φυσικό. Το αυθόρμητο δίνει την εντύπωση ότι δεν υπάρχει σενάριο, φίλτρο ή στρατηγική πίσω από κάθε λέξη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το περιεχόμενο είναι πραγματικά αυθόρμητο σε όλες τις περιπτώσεις. Ωστόσο, η αίσθηση αυθορμητισμού αρκεί συχνά για να δημιουργήσει μεγαλύτερη σύνδεση με το κοινό. Γι’ αυτό ένα βίντεο τραβηγμένο βιαστικά με κινητό μπορεί να προκαλέσει περισσότερα σχόλια και αλληλεπίδραση από μια ακριβή παραγωγή.
Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης αλλάζει τα δεδομένα
Υπάρχει όμως και ένας ακόμη λόγος που κάνει το «unpolished content» τόσο ελκυστικό σήμερα: η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης. Καθώς γίνεται όλο και πιο εύκολο να δημιουργηθούν τέλειες εικόνες, άψογα βίντεο και προσεγμένα κείμενα, η τελειότητα χάνει μέρος της αξίας της. Δεν αποτελεί πλέον απόδειξη προσπάθειας ή αυθεντικότητας.
Αντίθετα, τα μικρά ψεγάδια, οι ατέλειες και οι αυθόρμητες στιγμές αρχίζουν να λειτουργούν ως σημάδια ανθρώπινης παρουσίας. Σε έναν ψηφιακό κόσμο που γεμίζει από περιεχόμενο παραγόμενο από μηχανές, το ανθρώπινο αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Το νέο πρόσωπο της ποιότητας
Η άνοδος του «unpolished content» δεν σημαίνει ότι οι χρήστες απορρίπτουν την ποιότητα. Σημαίνει ότι επαναπροσδιορίζουν τι θεωρούν ποιοτικό.
Η αξία δεν βρίσκεται πλέον αποκλειστικά στην τεχνική αρτιότητα ή στην αισθητική τελειότητα. Βρίσκεται στην αίσθηση αλήθειας που μεταφέρει ένα περιεχόμενο. Οι άνθρωποι δεν αναζητούν απαραίτητα κάτι πιο όμορφο. Αναζητούν κάτι που να μοιάζει πιο αληθινό.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αλλαγή του σημερινού διαδικτύου: μετά από χρόνια ψηφιακής επιμέλειας, η αυθεντικότητα έχει αρχίσει να γίνεται πιο σημαντική από την τελειότητα.
