Μπορεί ένα απλό τσίμπημα από τσιμπούρι να σε κάνει ξαφνικά αλλεργικό στο κρέας;

Κι όμως, αυτό ακριβώς συμβαίνει με το λεγόμενο Σύνδρομο Alpha-gal (Alpha-gal Syndrome – AGS), μια σπάνια αλλά δυνητικά επικίνδυνη αλλεργική διαταραχή που καταγράφει αυξητική πορεία διεθνώς και απασχολεί όλο και περισσότερο τις υγειονομικές αρχές.

Τι είναι το Σύνδρομο Alpha-gal;

Σε αντίθεση με τις περισσότερες τροφικές αλλεργίες, που εμφανίζονται από την παιδική ηλικία, το Alpha-gal μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά σε έναν ενήλικα που μέχρι χθες κατανάλωνε κανονικά κρέας.

Η αιτία είναι ένα σάκχαρο που ονομάζεται galactose-α-1,3-galactose (alpha-gal) και βρίσκεται στους περισσότερους θηλαστικούς οργανισμούς, όπως οι αγελάδες, τα γουρούνια και τα πρόβατα. Όταν ορισμένα είδη τσιμπουριών τσιμπούν έναν άνθρωπο, μεταφέρουν το μόριο αυτό μέσω του σάλιου τους, προκαλώντας σε κάποιες περιπτώσεις ανοσολογική ευαισθητοποίηση.

Το αποτέλεσμα; Ο οργανισμός αρχίζει να αντιμετωπίζει το κόκκινο κρέας ως απειλή.

Το περίεργο σύμπτωμα που μπερδεύει τους γιατρούς

Το Alpha-gal έχει ένα χαρακτηριστικό που το κάνει ιδιαίτερα δύσκολο στη διάγνωση.

Οι περισσότερες τροφικές αλλεργίες προκαλούν αντίδραση μέσα σε λίγα λεπτά. Στην περίπτωση του Alpha-gal, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν 3 έως 8 ώρες μετά την κατανάλωση κρέατος.

Έτσι πολλοί ασθενείς πιστεύουν ότι έχουν:

• τροφική δηλητηρίαση,
• γαστρεντερίτιδα,
• στομαχική διαταραχή,
• ή ακόμη και κρίση άγχους.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• κνίδωση,
• έντονη φαγούρα,
• πρήξιμο,
• ναυτία,
• εμετούς,
• διάρροια,
• δύσπνοια,
• ακόμη και αναφυλακτικό σοκ.

Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά;

Οι επιστήμονες συνδέουν την εξάπλωση της νόσου με την αύξηση των πληθυσμών τσιμπουριών και την επέκταση των περιοχών όπου αυτά επιβιώνουν. Παράλληλα, η μεγαλύτερη ενημέρωση των γιατρών οδηγεί σε περισσότερες διαγνώσεις που παλαιότερα περνούσαν απαρατήρητες.

Στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι από το 2010 έως σήμερα ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί έως και 450.000 άνθρωποι, αριθμός πολύ μεγαλύτερος από ό,τι πίστευαν αρχικά οι ειδικοί.

Δεν αφορά μόνο το κρέας

Αυτό που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι το Alpha-gal δεν περιορίζεται μόνο στο μοσχάρι ή το χοιρινό.

Σε ορισμένους ασθενείς αντιδράσεις μπορεί να προκληθούν από:

• γαλακτοκομικά προϊόντα,
• ζελατίνη,
• ορισμένα φάρμακα,
• ακόμη και ιατρικά προϊόντα που περιέχουν συστατικά ζωικής προέλευσης.

Υπάρχει θεραπεία;

Προς το παρόν δεν υπάρχει οριστική θεραπεία. Η βασική αντιμετώπιση είναι η αποφυγή των τροφών που προκαλούν αντίδραση και η προστασία από νέα τσιμπήματα τσιμπουριών. Σε αρκετές περιπτώσεις, η ευαισθησία μπορεί να μειωθεί με τα χρόνια, αρκεί να μην υπάρξουν νέες εκθέσεις.

Οι ασθενείς με σοβαρές αντιδράσεις συνήθως φέρουν μαζί τους αδρεναλίνη έκτακτης ανάγκης, ενώ νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις βρίσκονται υπό μελέτη.

Το μήνυμα των ειδικών

Το Alpha-gal παραμένει σχετικά άγνωστο στο ευρύ κοινό, όμως αποτελεί μία από τις πιο παράξενες και ταχύτερα αναδυόμενες αλλεργικές παθήσεις παγκοσμίως. Ένα τσίμπημα που περνά απαρατήρητο μπορεί να αλλάξει για χρόνια τις διατροφικές συνήθειες ενός ανθρώπου και, σε σπάνιες περιπτώσεις, να απειλήσει ακόμη και τη ζωή του.

Ήξερες ότι;

• Δεν είναι η πρώτη φορά που ένα τσιμπούρι αλλάζει τη διατροφή ενός ανθρώπου.
Υπάρχουν ασθενείς που από τη μία μέρα στην άλλη αναγκάστηκαν να κόψουν το μοσχάρι, το χοιρινό, το αρνί, ακόμα και ορισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.

• Η αλλεργική αντίδραση μπορεί να εμφανιστεί ενώ κοιμάσαι.
Επειδή τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 3-8 ώρες μετά το γεύμα, πολλοί άνθρωποι ξυπνούν μέσα στη νύχτα με εξανθήματα ή δύσπνοια χωρίς να καταλαβαίνουν τι συνέβη.

• Ένα μπέργκερ μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα, αλλά ένα κοτόπουλο όχι.
Το σύνδρομο αφορά κυρίως το κρέας θηλαστικών (μοσχάρι, χοιρινό, αρνί). Τα πουλερικά και τα ψάρια συνήθως θεωρούνται ασφαλή.

• Η πάθηση ανακαλύφθηκε εξαιτίας ενός φαρμάκου για τον καρκίνο.
Οι επιστήμονες παρατήρησαν ανεξήγητες αλλεργικές αντιδράσεις σε ασθενείς που λάμβαναν συγκεκριμένη θεραπεία και έτσι οδηγήθηκαν στην ανακάλυψη του Alpha-gal.

• Ορισμένοι άνθρωποι χρειάστηκε να αλλάξουν ακόμη και οδοντιατρικά ή ιατρικά υλικά.
Κάποια προϊόντα περιέχουν ζωικά παράγωγα που μπορεί να προκαλέσουν αντίδραση σε ιδιαίτερα ευαίσθητους ασθενείς.