Υπάρχουν μέρη στον κόσμο που μοιάζουν να έχουν βγει από ιστορία μυστηρίου. Ένα από αυτά είναι το μικρό νησί Gruinard Island στη Σκωτία, γνωστό σήμερα ως “Anthrax Island”.
Δεν είναι ένα νησί με στοιχειωμένα σπίτια ή χαμένες πόλεις. Είναι ένα νησί που κουβαλά ένα από τα πιο ανησυχητικά κεφάλαια της στρατιωτικής ιστορίας του 20ού αιώνα.
Το νησί που έγινε εργαστήριο πολέμου
Το 1942, εν μέσω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το βρετανικό κράτος επέλεξε το απομονωμένο Gruinard Island για ένα άκρως απόρρητο στρατιωτικό πείραμα. Ο στόχος ήταν να εξεταστεί η χρήση του βακτηρίου του άνθρακα (anthrax) ως πιθανού βιολογικού όπλου.
Για να γίνει αυτό, επιστήμονες μόλυναν το νησί με το βακτήριο και τοποθέτησαν πρόβατα στο περιβάλλον του, ώστε να παρατηρήσουν αν θα εξαπλωθεί η ασθένεια. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο και δραματικό: τα ζώα πέθαναν γρήγορα και το έδαφος του νησιού μολύνθηκε σε τέτοιο βαθμό που κρίθηκε επικίνδυνο για κάθε ζωντανό οργανισμό.
Η απομόνωση
Μετά τα πειράματα, το νησί αποκλείστηκε πλήρως. Για δεκαετίες δεν επιτρεπόταν η προσέγγισή του, ενώ θεωρούνταν βιολογικά επικίνδυνο. Σήματα απαγόρευσης και προειδοποιήσεις το έκαναν ένα από τα πιο “αόρατα” σημεία του χάρτη της Βρετανίας. Παρότι δεν υπήρχε ενεργός κίνδυνος για τον έξω κόσμο, η ιδέα ότι το έδαφος ενός ολόκληρου νησιού είχε μολυνθεί με έναν από τους πιο επικίνδυνους μικροοργανισμούς δημιούργησε έναν σχεδόν μυθικό φόβο γύρω από το όνομά του.
Η απολύμανση και η επιστροφή
Χρειάστηκαν δεκαετίες μέχρι να ξεκινήσει μια σοβαρή διαδικασία αποκατάστασης. Στη δεκαετία του ’80, το νησί ψεκάστηκε εκτενώς με απολυμαντικά, κυρίως φορμαλδεΰδη, σε μια προσπάθεια να εξουδετερωθούν τα βακτήρια. Μετά από εκτεταμένους ελέγχους, το 1990 το νησί κρίθηκε τελικά ασφαλές και η απαγόρευση άρθηκε. Ωστόσο, δεν κατοικήθηκε ξανά.
Ένα μάθημα από την ιστορία
Σήμερα, το νησί παραμένει ακατοίκητο και ελάχιστα γνωστό στο ευρύ κοινό, πέρα από την ιστορία του. Όμως αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς ο πόλεμος μπορεί να μετατρέψει ακόμη και ένα μικρό, απομονωμένο κομμάτι γης σε σύμβολο φόβου.
Το “Anthrax Island” δεν είναι απλώς μια σκοτεινή ιστορία από το παρελθόν. Είναι μια υπενθύμιση ότι η επιστήμη και η τεχνολογία, όταν συνδέονται με τον πόλεμο, μπορούν να αφήσουν πίσω τους ίχνη που χρειάζονται πάρα πολύ χρόνο για να εξαφανιστούν.
