Ο υπερτουρισμός έχει συνδεθεί με γεμάτους δρόμους, ακριβά ενοίκια, ουρές στα αξιοθέατα και πίεση στις τοπικές κοινωνίες. Στην Ιαπωνία όμως, ένα νέο και μάλλον απρόσμενο πρόβλημα έχει αρχίσει να τραβά την προσοχή των αρχών: οι τουρίστες εγκαταλείπουν τις βαλίτσες τους.
Μπορεί να ακούγεται παράξενο, όμως οι εικόνες από αεροδρόμια, ξενοδοχεία και σταθμούς δείχνουν ολοένα και περισσότερες άδειες ή παλιές αποσκευές να μένουν πίσω. Το φαινόμενο έχει αποκτήσει μάλιστα και δική του ονομασία στα ιαπωνικά, καθώς οι εγκαταλελειμμένες βαλίτσες πολλαπλασιάζονται στα μεγάλα τουριστικά κέντρα της χώρας.
Τι συμβαίνει; Η απάντηση βρίσκεται, κατά κύριο λόγο, στην ίδια την επιτυχία της Ιαπωνίας ως ταξιδιωτικού προορισμού. Οι επισκέπτες φτάνουν με μία βαλίτσα και επιστρέφουν με δύο. Η χώρα είναι γεμάτη προϊόντα που δύσκολα αντιστέκεται κανείς να αγοράσει: παραδοσιακά κεραμικά, είδη γραφικής ύλης, γλυκίσματα, προϊόντα τεχνολογίας και μοναδικά αναμνηστικά. Πολλοί καταλήγουν να αγοράζουν μεγαλύτερες αποσκευές για να μεταφέρουν τα ψώνια τους, αφήνοντας πίσω τις παλιές.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι απλώς αισθητικό. Κάθε εγκαταλελειμμένη βαλίτσα πρέπει αρχικά να θεωρηθεί πιθανό απολεσθέν αντικείμενο και να φυλαχθεί για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Σε αεροδρόμια και σταθμούς απαιτούνται επιπλέον έλεγχοι ασφαλείας, ενώ τα ξενοδοχεία επιβαρύνονται με κόστος αποθήκευσης και διαχείρισης.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η Ιαπωνία προσπαθεί να μετατρέψει το πρόβλημα σε ευκαιρία. Ορισμένες επιχειρήσεις επαναχρησιμοποιούν τις εγκαταλελειμμένες βαλίτσες ως αποθηκευτικούς χώρους ή ακόμη και ως πρωτότυπες ζαρντινιέρες για καλλιέργεια λαχανικών και βοτάνων. Παράλληλα, αναπτύσσονται υπηρεσίες ανακύκλωσης, επισκευής και επαναχρησιμοποίησης αποσκευών.
Η ιστορία αυτή ίσως κρύβει ένα ευρύτερο μήνυμα. Στην εποχή του μαζικού τουρισμού, δεν ταξιδεύουν μόνο οι άνθρωποι. Ταξιδεύουν και οι συνήθειές μας, οι καταναλωτικές μας επιλογές και το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Και καμιά φορά, μια ξεχασμένη βαλίτσα σε ένα αεροδρόμιο μπορεί να πει πολλά περισσότερα για τον σύγχρονο κόσμο απ’ όσα φανταζόμαστε.
