Ανοίγω Netflix γιατί θέλω να χαλαρώσω.
Πρώτη σειρά: μια γυναίκα εξαφανίζεται μυστηριωδώς.
Δεύτερη: ένας φόνος σε μια μικρή πόλη όπου —εννοείται— όλοι κρύβουν κάτι.
Τρίτη: καρτέλ ναρκωτικών.
Τέταρτη: serial killer.
Πέμπτη: μια οικογένεια με «σκοτεινό παρελθόν», που ξέρεις ήδη ότι μέχρι το τρίτο επεισόδιο θα έχει βρεθεί τουλάχιστον ένα πτώμα.
Πάω στα ντοκιμαντέρ.
True crime.
Και κάπου εκεί αναρωτιέμαι: πότε ακριβώς αποφασίσαμε ότι αυτό σημαίνει «κάθομαι στον καναπέ να ξεκουραστώ»;
Δεν είναι μόνο η εντύπωσή μου. Τα στοιχεία της Ampere Analysis δείχνουν ότι τα Crime & Thriller έχουν γίνει το κυρίαρχο είδος στις scripted παραγγελίες των μεγάλων streaming πλατφορμών. Το 2020 αντιστοιχούσαν στο 20% των παραγγελιών. Το 2024 έφτασαν στο 32%. Σχεδόν μία στις τρεις.
Άρα ναι. Όντως έχει γεμίσει η οθόνη έγκλημα.
Και πριν συνεχίσω, οφείλω να κάνω μια μικρή δήλωση συμφερόντων.
Όλα αυτά σας τα λέει ένας άνθρωπος που βλέπει σχεδόν αποκλειστικά θρίλερ.
Δώσε μου εξαφάνιση, ανεξιχνίαστο έγκλημα, ψυχολογικό μυστήριο και το πιθανότερο είναι ότι θα πατήσω play. Αν στην περιγραφή γράφει «μια φαινομενικά ήσυχη πόλη», ακόμη καλύτερα — ξέρουμε όλοι ότι εκεί μέσα κανείς δεν είναι φυσιολογικός.
Οπότε δεν παραπονιέμαι απ’ έξω. Είμαι μέρος του στατιστικού.
Και ίσως γι’ αυτό μου έκανε ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση όταν συνειδητοποίησα ότι τελευταία, ακόμη κι εγώ που τα αγαπάω, ανοίγω τις πλατφόρμες και σκέφτομαι: «Ρε παιδιά, κάτι άλλο δεν έχουμε;»
Γιατί όμως μας αρέσει τόσο;
Εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον.
Γιατί κανείς δεν μας αναγκάζει να τα βλέπουμε. Αντιθέτως, τα πατάμε μόνοι μας. Βλέπουμε το πρώτο επεισόδιο, μετά το δεύτερο και στις 01:17 λέμε το μεγαλύτερο ψέμα που έχει ειπωθεί ποτέ μπροστά σε τηλεόραση:
«Άντε, ένα ακόμα.»
Ειδικά στο true crime, η έλξη μας προς το σκοτεινό δεν είναι απλώς θεωρία. Πρόσφατη έρευνα στο British Journal of Psychology βρήκε διαφορετικά κίνητρα πίσω από την κατανάλωσή του, μεταξύ των οποίων η περιέργεια για το μακάβριο, η ένταση αλλά και η ανάγκη να καταλάβουμε πιθανούς κινδύνους.
Με απλά λόγια, δεν παρακολουθούμε μόνο για να μάθουμε ποιος το έκανε.
Θέλουμε να καταλάβουμε γιατί το έκανε. Πώς δεν τον κατάλαβαν. Ποιο ήταν το σημάδι που όλοι αγνόησαν. Αν εμείς θα το είχαμε δει.
Και βέβαια υπάρχει το μυστήριο.
Ένας φόνος είναι σχεδόν η τέλεια αφηγηματική μηχανή: υπάρχει ερώτημα, υπάρχουν ύποπτοι, στοιχεία, ανατροπές και στο τέλος περιμένεις μια απάντηση.
Δύσκολο να πατήσεις pause.
Και οι πλατφόρμες το ξέρουν
Το crime έχει κι ένα ακόμη τεράστιο πλεονέκτημα: ταξιδεύει.
Ένας φόνος στη Σουηδία, μια εξαφάνιση στην Ισπανία ή μια αστυνομική έρευνα στην Κορέα μπορούν να κρατήσουν κάποιον ξύπνιο στον Πειραιά με την ίδια ευκολία.
Η Ampere σημειώνει ακριβώς αυτή την ευρεία διεθνή απήχηση ως έναν από τους λόγους που οι streamers επενδύουν τόσο έντονα στο είδος. Και η τάση συνεχίζεται: στα ισπανόφωνα scripted projects που ανακοινώθηκαν για streaming το 2025, το Crime & Thriller παρέμεινε πρώτο, πάλι με μερίδιο 32%.
Και κάπως δημιουργείται ένας υπέροχος κύκλος.
Μας δίνουν crime επειδή το βλέπουμε.
Το βλέπουμε επειδή μας δίνουν crime.
Και ο αλγόριθμος τρίβει τα χέρια του.
Όταν το σκοτάδι γίνεται η μόνη επιλογή
Και κάπου εδώ βρίσκεται η ειρωνεία.
Εγώ δεν θέλω να σταματήσουν τα θρίλερ. Θα είμαι η πρώτη που θα πατήσει play στο επόμενο. Αν έχει εξαφάνιση, μυστήριο, ανατροπή και έναν ύποπτο που από την αρχή «κάτι δεν μου αρέσει πάνω του», πιθανότατα με έχετε ήδη κερδίσει.
Το θέμα δεν είναι ότι βλέπουμε crime.
Το θέμα είναι ότι κάποια στιγμή αρχίσαμε να βλέπουμε σχεδόν μόνο crime.
Όταν ακόμη κι ένας άνθρωπος που αγαπά αυτό το είδος ανοίγει μια πλατφόρμα και δυσκολεύεται να βρει κάτι που να μην περιλαμβάνει φόνο, ναρκωτικά, απαγωγή, εξαφάνιση ή κάποιο «σκοτεινό μυστικό από το παρελθόν», μάλλον κάτι έχει γείρει υπερβολικά προς τη μία πλευρά.
Δεν ζητάω ξαφνικά να περάσω τα βράδια μου βλέποντας ρομαντικές κομεντί.
Απλώς θέλω να έχω την επιλογή να μη δω θρίλερ. Για να μπορώ μετά, με απόλυτη ελευθερία, να διαλέξω πάλι θρίλερ. Διχασμένη προσωπικότητα. Κατάλαβες…
