Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι κάθε σημείο του χάρτη ανήκει σε κάποιο κράτος. Ωστόσο, υπάρχει μια περιοχή στη βορειοανατολική Αφρική που αποτελεί μία από τις πιο παράξενες γεωγραφικές εξαιρέσεις στον κόσμο. Πρόκειται για το Bir Tawil, μια άνυδρη έκταση ανάμεσα στην Αίγυπτο και το Σουδάν, η οποία δεν διεκδικείται επίσημα από καμία από τις δύο χώρες.
Το παράδοξο αυτό οφείλεται σε μια διαφωνία που έχει τις ρίζες της στην αποικιακή εποχή. Στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν η περιοχή βρισκόταν υπό βρετανική διοίκηση, χαράχθηκε το επίσημο σύνορο ανάμεσα στην Αίγυπτο και το Σουδάν. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1902, δημιουργήθηκε μια δεύτερη διοικητική γραμμή για πρακτικούς λόγους, ώστε να εξυπηρετούνται καλύτερα οι τοπικοί πληθυσμοί.
Το πρόβλημα είναι ότι οι δύο γραμμές δεν ταυτίζονταν.
Σήμερα, η Αίγυπτος αναγνωρίζει ως νόμιμο σύνορο τη γραμμή του 1899, ενώ το Σουδάν θεωρεί έγκυρη τη διοικητική γραμμή του 1902. Αυτή η διαφωνία δημιουργεί μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη κατάσταση: κάθε χώρα υποστηρίζει διαφορετική εκδοχή των συνόρων.
Γιατί κανείς δεν θέλει το Bir Tawil;
Η απάντηση βρίσκεται σε μια γειτονική περιοχή, το Hala’ib Triangle, που βρίσκεται στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας. Η περιοχή αυτή θεωρείται στρατηγικά και οικονομικά πολύ σημαντικότερη από το Bir Tawil.
Κάθε μία από τις δύο χώρες επιλέγει τη συνοριακή γραμμή που της επιτρέπει να διεκδικεί το Hala’ib Triangle. Όμως η αποδοχή αυτής της γραμμής συνεπάγεται ότι το Bir Tawil μένει εκτός των διεκδικήσεών της.
Έτσι δημιουργείται ένα σπάνιο γεωπολιτικό παράδοξο. Ενώ σε πολλές περιοχές του κόσμου δύο κράτη διεκδικούν το ίδιο έδαφος, εδώ συμβαίνει το αντίθετο: προκειμένου να υποστηρίξουν τις αξιώσεις τους στο Hala’ib Triangle, τόσο η Αίγυπτος όσο και το Σουδάν αποφεύγουν να διεκδικήσουν το Bir Tawil.
Μια περιοχή που συνεχίζει να προκαλεί ενδιαφέρον
Για τον λόγο αυτό, το Bir Tawil αναφέρεται συχνά ως μία από τις ελάχιστες περιοχές της Γης που μπορούν να χαρακτηριστούν terra nullius, δηλαδή γη χωρίς αναγνωρισμένο κυρίαρχο κράτος.
Η ασυνήθιστη αυτή κατάσταση έχει προσελκύσει κατά καιρούς το ενδιαφέρον εξερευνητών, ταξιδιωτών και επίδοξων «ιδρυτών κρατών», οι οποίοι έχουν υψώσει σημαίες στην περιοχή ή έχουν ανακοινώσει συμβολικά τη δημιουργία νέων βασιλείων. Καμία από αυτές τις ενέργειες, βέβαια, δεν έχει αποκτήσει διεθνή αναγνώριση.
Το Bir Tawil δεν ξεχωρίζει για τον πλούτο, το μέγεθος ή τον πληθυσμό του. Ξεχωρίζει επειδή αμφισβητεί κάτι που οι περισσότεροι θεωρούμε δεδομένο: ότι κάθε κομμάτι γης στον πλανήτη ανήκει κάπου. Και μόνο γι’ αυτό, έχει κερδίσει μια μοναδική θέση στον παγκόσμιο χάρτη.
