Μια βουβή κοινωνική κρίση στη Δύση
Στη σύγχρονη δυτική κοινωνία, ένας νέος και ανησυχητικός όρος έχει αρχίσει να κυριαρχεί στις συζητήσεις γύρω από την ψυχική υγεία και την οικογένεια: το family estrangement (οικογενειακή αποξένωση). Πρόκειται για την απόφαση ολοένα και περισσότερων νέων ενηλίκων να προχωρήσουν σε «no contact» (καμία επαφή) με τους γονείς τους. Το φαινόμενο αυτό έχει λάβει διαστάσεις «σιωπηλής επιδημίας». Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι περισσότερο από το 25% των νεαρών ενηλίκων στις ΗΠΑ είναι ή έχουν υπάρξει αποξενωμένοι από τουλάχιστον έναν γονέα. Το γεγονός αυτό μετατρέπει μια ακραία οικογενειακή απόφαση σε μια νέα, σχεδόν αποδεκτή κοινωνική νόρμα.
Η «Ψύχωση του Τραύματος» και ο ρόλος των θεραπευτών
Μια πρόσφατη, αποκαλυπτική έρευνα που δημοσιεύθηκε στην The Wall Street Journal έριξε φως σε μια αναπάντεχη παράμετρο αυτής της κρίσης: τον ρόλο της σύγχρονης ψυχοθεραπείας. Σύμφωνα με μια μεγάλη έρευνα που διεξήχθη τον Απρίλιο σε δείγμα 7.000 αποξενωμένων γονέων, ένας στους τρεις γονείς (το 33%) πιστεύει ότι ο θεραπευτής του παιδιού του ήταν εκείνος που το ενθάρρυνε ή το επηρέασε να κόψει τους οικογενειακούς δεσμούς.
Ο William Doherty, διαπρεπής θεραπευτής και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, μιλώντας στην The Wall Street Journal, απέδωσε αυτή την τάση στην υπερβολική εμμονή της κοινωνίας μας με το «τραύμα». Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε: «Ζούμε σε μια κουλτούρα όπου δίνουμε υπερβολική έμφαση στην ευθραυστότητα, όπου τα πάντα βαφτίζονται “τραύμα” και η λύση που προκρίνεται ολοένα και περισσότερο είναι η φυγή και ο χωρισμός». Ενώ παλαιότερα οι θεραπευτές προσπαθούσαν να βοηθήσουν τις οικογένειες να επικοινωνήσουν και να επιλύσουν τις διαφορές τους, σήμερα πολλοί επιλέγουν την εύκολη οδό, προτείνοντας την αποξένωση ως μια μορφή «self-care» (αυτοφροντίδας).
Η κουλτούρα του “Toxic” στα Social Media
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο από την εκλαϊκευμένη ψυχολογία (pop psychology) που κυριαρχεί σε πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram. Λέξεις με βαρύ κλινικό περιβάλλον, όπως “toxic”, “narcissistic” και “gaslighting”, έχουν χάσει την πραγματική τους έννοια και χρησιμοποιούνται πλέον για να περιγράψουν απλές, καθημερινές οικογενειακές διαφωνίες ή διαφορετικές πολιτικές και θρησκευτικές απόψεις.
Πολλοί νέοι, επηρεασμένοι από viral βίντεο, θεωρούν ότι προστατεύουν την ψυχική τους υγεία βάζοντας δρακόντεια «όρια». Τοποθετούν τον εαυτό τους μόνιμα στη θέση του θύματος. Το αποτέλεσμα είναι η χαμηλότερη ανοχή απέναντι στα ανθρώπινα λάθη των γονέων. Η παραδοσιακή έννοια της συγχώρεσης και της συμβιβαστικής προσπάθειας αντικαθίσταται από την απόλυτη ψηφιακή και συναισθηματική διαγραφή.
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Αν και βραχυπρόθεσμα η διακοπή της επαφής μπορεί να προσφέρει σε κάποιον μια αίσθηση ανακούφισης ή ελευθερίας, οι ερευνητές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Η αποξένωση είναι ένα τραύμα με διπλή κατεύθυνση. Οι γονείς βιώνουν έναν «ζωντανό θρήνο», μια κατάσταση μόνιμου πένθους χωρίς δικαίωμα στην απάντηση.
Από την άλλη, οι μελέτες δείχνουν ότι τα ενήλικα παιδιά που κόβουν τους δεσμούς συχνά έρχονται αντιμέτωπα με υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης, απομόνωσης και ενοχών μακροπρόθεσμα. Η πλήρης αποκοπή από τις ρίζες, εκτός από περιπτώσεις σοβαρής σωματικής ή συναισθηματικής κακοποίησης, σπάνια αποτελεί τη μαγική λύση για την εσωτερική ευτυχία.
Το μάθημα για τη σύγχρονη οικογένεια
Η «επιδημία» αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για ένα νέο μοντέλο επικοινωνίας. Οι γονείς χρειάζεται να δείξουν μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και ταπεινότητα, αποδεχόμενοι ότι οι ανάγκες της νέας γενιάς για αυτονομία είναι διαφορετικές. Ταυτόχρονα, οι θεραπευτές οφείλουν να σταματήσουν να αντιμετωπίζουν τον ασθενή ως μια απομονωμένη νησίδα, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου ανθρώπινου συστήματος που αξίζει την προσπάθεια για επανένωση.
Post Views: 66