Ελλάδα: Όλα στο φως! Αλλά γιατί τόσα χρόνια στο σκοτάδι;

Παράνομα στοιχήματα, οικονομικές απάτες, γνωστές επιχειρήσεις και ΜΚΟ. Οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη. Και μαζί τους μεγαλώνει μια απορία: γιατί όλα τώρα;

Τι γίνεται, βρε παιδιά, τελευταία;

Ανοίγεις τις ειδήσεις και κάθε δεύτερη μέρα αποκαλύπτεται ένα καινούργιο κύκλωμα. Παράνομος τζόγος, πιτσαρίες, φούρνοι, ΜΚΟ, εκατομμύρια ευρώ, συλλήψεις, δεσμευμένοι λογαριασμοί.

Προλαβαίνεις να καταλάβεις τι συνέβη στη μία υπόθεση και εμφανίζεται η επόμενη.

Και κάπου εκεί αρχίζεις να αναρωτιέσαι: Τόσα χρόνια γίνονταν όλα αυτά κάτω από τη μύτη μας; Ή μήπως κάποιος αποφάσισε τώρα να ανοίξει τους φακέλους;

Γιατί, κακά τα ψέματα, όταν οι αποκαλύψεις έρχονται τόσο μαζεμένες, η απορία είναι αναπόφευκτη.

Τα εκατομμύρια και τα χρόνια που πέρασαν

Στην υπόθεση της Pizza Fan, οι αστυνομικές αρχές εκτιμούν ότι η φορολογική ζημιά για το Δημόσιο ξεπερνά τα 35 εκατομμύρια ευρώ. Η ερευνώμενη δραστηριότητα φέρεται να ξεκινά από το 2016.

Στην υπόθεση που συνδέεται με την αλυσίδα φούρνων «Χωριάτικο», οι καταγεγραμμένες απαιτητές οφειλές ξεπερνούν τα 95 εκατομμύρια ευρώ.

Και στην περίπτωση της ΜΚΟ που συγκέντρωνε δωρεές για άρρωστα παιδιά, οι αρχές ερευνούν την ενδεχόμενη υπεξαίρεση εκατομμυρίων.

Διαφορετικές υποθέσεις, διαφορετικοί εμπλεκόμενοι, διαφορετικές κατηγορίες. Και φυσικά, μέχρι να αποφανθεί η Δικαιοσύνη, κανείς δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένοχος.

Αλλά υπάρχει ένα κοινό ερώτημα: πώς είναι δυνατόν τόσο μεγάλα ποσά και τόσο σύνθετοι μηχανισμοί να μη γίνονται εγκαίρως αντιληπτοί;

Ποιος αποφάσισε ότι τώρα είναι η ώρα;

Γιατί τώρα; Αυτή είναι η απορία που ακούγεται όλο και συχνότερα.

Δεν ανακαλύφθηκε ξαφνικά η παρανομία στην Ελλάδα. Ούτε εμφανίστηκαν μέσα σε έναν μήνα όλα αυτά τα κυκλώματα. Κάποιες από τις υποθέσεις που βλέπουν σήμερα το φως της δημοσιότητας ερευνώνται εδώ και χρόνια.

Και αναρωτιέμαι: τι άλλαξε;

Έγιναν καλύτεροι οι έλεγχοι; Αξιοποιούνται επιτέλους πληροφορίες που παλαιότερα έμεναν στα συρτάρια; Ή μήπως η συγκυρία κάνει αυτές τις αποκαλύψεις ιδιαίτερα βολικές για όσους θέλουν να δείξουν ότι επιβάλλεται η τάξη;

Δεν ξέρω την απάντηση. Και δεν θέλω να βγάλω συμπεράσματα χωρίς στοιχεία.

Ξέρω όμως ότι, όταν τόσες υποθέσεις αποκαλύπτονται σχεδόν ταυτόχρονα, ο κόσμος δικαιολογημένα αναρωτιέται τι συνέβαινε μέχρι χθες.

Και ποιος πλήρωνε τόσα χρόνια;

Εδώ είναι που η συζήτηση γίνεται πραγματικά ενδιαφέρουσα.

Αν μια επιχείρηση αποφεύγει συστηματικά τις φορολογικές της υποχρεώσεις, δεν ζημιώνεται μόνο το Δημόσιο. Ζημιώνεται και ο ανταγωνιστής που πληρώνει κανονικά τους φόρους του.

Αν μια οργάνωση καταχράται δωρεές, δεν πλήττονται μόνο οι άνθρωποι που περίμεναν βοήθεια. Πλήττεται και η εμπιστοσύνη απέναντι στις πραγματικά αξιόλογες οργανώσεις.

Και όταν κλείνει μια μεγάλη επιχείρηση, υπάρχουν εργαζόμενοι που μπορεί ξαφνικά να βρεθούν χωρίς εισόδημα, χωρίς να έχουν καμία ευθύνη.

Η παρανομία δεν είναι ποτέ μόνο υπόθεση εκείνων που κατηγορούνται.

Δεν θέλω απλώς συλλήψεις. Θέλω απαντήσεις.

Θέλω να ξέρω πότε ξεκίνησαν οι έρευνες. Ποιος γνώριζε τι. Αν υπήρχαν προηγούμενες καταγγελίες. Γιατί χρειάστηκε τόσος χρόνος. Και κυρίως, τι αλλάζει ώστε να μην επαναληφθούν τα ίδια.

Γιατί οι συλλήψεις κάνουν εντυπωσιακούς τίτλους. Η πρόληψη, όμως, δεν κάνει σχεδόν ποτέ.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το μεγαλύτερο πρόβλημά μας.

Έχουμε μάθει να χειροκροτούμε όταν αποκαλύπτεται ένα κύκλωμα, αντί να απαιτούμε ένα σύστημα που δεν θα του επιτρέπει να λειτουργεί ανενόχλητο επί χρόνια.

Οπότε ναι, χαίρομαι όταν γίνονται έλεγχοι. Θέλω να γίνονται περισσότεροι, ουσιαστικότεροι και προς όλες τις κατευθύνσεις.

Αλλά επιτρέψτε μου να κρατήσω και μια απορία.

Αν σήμερα τους βρίσκουμε όλους, χθες πού κοιτούσαμε;