Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences δείχνει κάτι εντυπωσιακό: ορισμένα γονίδια που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των σκύλων επηρεάζουν επίσης χαρακτηριστικά των ανθρώπων όπως το άγχος, η νοημοσύνη και η αντίδραση στο στρες. Αφορμή για την έρευνα ήταν η εξέταση της γενετικής σύνθεσης και συμπεριφοράς περίπου 1.300 Golden Retrievers, με σκοπό να εντοπιστούν κοινοί γενετικοί παράγοντες μεταξύ σκύλων και ανθρώπων.
Τι ακριβώς ανακάλυψαν οι επιστήμονες;
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια μέθοδο που ονομάζεται genome‑wide association study (GWAS), όπου το DNA των σκύλων συγκρίθηκε με συμπεριφορικά δεδομένα που συλλέχθηκαν από φροντιστές σκύλων μέσω εκτενούς ερωτηματολογίου. Από αυτή την ανάλυση εντοπίστηκαν δώδεκα γενετικοί τόποι που όχι μόνο συνδέονται με συμπεριφορικές τάσεις στους σκύλους — όπως η επιθετικότητα προς άλλα σκυλιά, η εκπαίδευση ή η φοβία προς ξένους — αλλά επίσης συνδέονται με αντίστοιχα ψυχολογικά και γνωστικά χαρακτηριστικά στον άνθρωπο.
Για παράδειγμα, ένα από τα γονίδια που επηρεάζει την ικανότητα εκπαίδευσης στα Golden Retrievers, συνδέθηκε στους ανθρώπους με χαρακτηριστικά όπως η νοημοσύνη. Άλλο γενετικό σήμα που σχετίζεται με φόβο και ευαισθησία σε ό,τι αφορά τα σκυλιά, συνδέθηκε στους ανθρώπους με τάσεις άγχους ή εγρήγορσης.
Κοινά γονίδια, κοινές συμπεριφορές;
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της μελέτης είναι ότι δεν μιλάμε για κάποια σύμπτωση. Οι ερευνητές βρήκαν ότι πολλοί από τους γενετικούς τόπους που καθορίζουν συμπεριφορά και πλήθος ψυχολογικών χαρακτηριστικών στους σκύλους επηρεάζουν παρόμοια χαρακτηριστικά και στους ανθρώπους. Αυτό δείχνει ότι υπάρχει μια βαθύτερη, κοινή βιολογική βάση πίσω από τη συμπεριφορά, που συνδέει δύο πολύ διαφορετικά είδη – όχι μόνο ως συντροφιά, αλλά σε επίπεδο γενετικής και συμπεριφορικής έκφρασης.
Η έρευνα ανοίγει τον δρόμο σε νέες προσεγγίσεις στη μελέτη της συμπεριφοράς και της ψυχολογίας όχι μόνο στους σκύλους, αλλά και στον άνθρωπο. Αν καταλάβουμε καλύτερα πώς συγκεκριμένα γονίδια προδιαθέτουν σε χαρακτηριστικά όπως το άγχος ή η ευαισθησία, μπορούμε να βελτιώσουμε τις μεθόδους εκπαίδευσης, φροντίδας και θεραπείας για τα κατοικίδια μας — και ίσως τελικά να ρίξουμε φως σε αντίστοιχα ανθρώπινα ψυχολογικά φαινόμενα.
