Γιατί μια νέα γενιά εργαζομένων κοιτάζει την επόμενη βαθμίδα της καριέρας και λέει «ευχαριστώ, δεν θα πάρω».
Κάποτε η προαγωγή ήταν αυτονόητα καλή είδηση. Περισσότερα λεφτά, καλύτερος τίτλος, μεγαλύτερο γραφείο και το πολυπόθητο «ανέβηκες».
Σήμερα υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια.
Κοιτάς τον προϊστάμενό σου.
Έχει 146 αδιάβαστα email, τρία τηλέφωνα, έξι συσκέψεις, ανθρώπους να του ζητούν λύσεις για τα πάντα και μια περίεργη σχέση με τη φράση «θα το δω το Σαββατοκύριακο».
Και κάπου εκεί σκέφτεσαι:
Θέλω πραγματικά τη θέση του;
Για όλο και περισσότερους νέους εργαζομένους, η απάντηση είναι «όχι». Όχι επειδή δεν έχουν φιλοδοξίες. Αλλά επειδή άρχισαν να αναρωτιούνται αν αυτό που τόσα χρόνια ονομάζαμε επαγγελματική εξέλιξη είναι πράγματι εξέλιξη.
Δεν θέλω λιγότερα. Θέλω διαφορετικά.
Η τάση έχει ήδη αποκτήσει ονόματα. Quiet Ambition, δηλαδή «ήσυχη φιλοδοξία», αλλά και conscious unbossing: η συνειδητή επιλογή να εξελιχθείς επαγγελματικά χωρίς απαραίτητα να γίνεις το αφεντικό κανενός.
Και τα στοιχεία έχουν ενδιαφέρον. Σε έρευνα της Robert Walters στη Βρετανία, 52% των επαγγελματιών της Gen Z δήλωσαν ότι δεν θέλουν να γίνουν μεσαία στελέχη, ενώ 72% θα προτιμούσαν να εξελιχθούν μέσα από τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους αντί να αναλάβουν διοίκηση ανθρώπων. Το 69% θεωρεί ότι οι συγκεκριμένοι ρόλοι έχουν πολύ άγχος και μικρή ανταμοιβή.
Και κάπου εδώ αρχίζει να καταρρέει η παλιά εξίσωση:
Προαγωγή = επιτυχία.
Γιατί αν σου δώσω 20% περισσότερα χρήματα, αλλά μαζί σου δώσω 80% περισσότερη ευθύνη, τηλεφωνήματα εκτός ωραρίου και την υποχρέωση να λύνεις από προσωπικές κόντρες μέχρι προβλήματα που δεν δημιούργησες, πόσο ακριβώς σε «προήγαγα»;
Η φιλοδοξία δεν εξαφανίστηκε
Αυτό είναι ίσως το σημείο που παρεξηγείται περισσότερο.
Δεν λένε «δεν θέλω να πετύχω». Λένε «δεν θέλω να πετύχω με τους δικούς σου όρους».
Θέλουν καλύτερη αμοιβή. Θέλουν εξέλιξη. Θέλουν να γίνουν εξαιρετικοί σε αυτό που κάνουν. Θέλουν αυτονομία, γνώσεις και αναγνώριση.
Απλώς δεν θεωρούν πλέον απαραίτητο να αποκτήσουν δέκα υφισταμένους για να αποδείξουν ότι προχώρησαν.
Και τώρα, ποιος θέλει να γίνει προϊστάμενος;
Εδώ βρίσκεται το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι για τις επιχειρήσεις.
Οι μεσαίοι μάνατζερ δεν έγιναν ξαφνικά άχρηστοι. Το αντίθετο: στην ίδια έρευνα, 89% των εργοδοτών θεωρούν ότι εξακολουθούν να παίζουν κρίσιμο ρόλο.
Άρα το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν τους χρειαζόμαστε.
Είναι ότι πρέπει να κάνουμε τη δουλειά τους αρκετά καλή ώστε κάποιος να τη θέλει.
Ίσως λοιπόν η επόμενη μεγάλη αλλαγή στις επιχειρήσεις να μην είναι άλλο ένα τραπέζι πινγκ πονγκ στο γραφείο ή δωρεάν καφές. Να είναι δύο πραγματικές διαδρομές εξέλιξης: μία για εκείνον που θέλει να διοικεί ανθρώπους και μία για εκείνον που θέλει να γίνει κορυφαίος σε αυτό που κάνει — με αντίστοιχη αναγνώριση και αμοιβή.
Γιατί τελικά η νέα γενιά μπορεί να μην έχει λιγότερη φιλοδοξία.
Μπορεί απλώς να έκανε την ερώτηση που οι προηγούμενες δεν τολμούσαν εύκολα να κάνουν:
«Θέλω να ανέβω. Αλλά πρέπει οπωσδήποτε να ανέβω εκεί που μου δείχνεις εσύ;»
